Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), İran savaşı nedeniyle Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaklaşık 400 ticari geminin güvenli şekilde bölgeden ayrılamadığını açıkladı. Gemilerde bulunan yaklaşık 6 bin denizcinin artan güvenlik riskleriyle karşı karşıya olduğu bildirildi.
Deniz taşımacılığında yaşanan kriz, İran ile ABD arasındaki savaşın başlamasından yaklaşık altı ay sonra da devam ediyor. IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, cuma günü yaptığı açıklamada, bazı gemilerin Körfez’den çıkmayı başardığını ancak yaklaşık 400 geminin hâlâ güvenli bir şekilde bölgeden ayrılamadığını söyledi.
Dominguez, bu gemilerde yaklaşık 6 bin denizcinin bulunduğunu belirterek, bölgedeki güvenlik koşullarının denizciler açısından ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı çevresinde 70 saldırı doğrulandı
IMO verilerine göre, çatışmaların şubat ayının sonlarında başlamasından bu yana Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve çevresinde uluslararası ticari gemilere yönelik 70 saldırı doğrulandı.
Saldırılarda 19 denizcinin hayatını kaybettiği bildirildi.
IMO Genel Sekreteri Dominguez, deniz güvenliğindeki kötüleşmenin yalnızca bölgedeki ticareti değil, doğrudan denizcilerin yaşamlarını da etkilediğini belirterek, özellikle çatışmanın tarafı olmayan binlerce denizcinin risk altında kalmasının endişe verici olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı küresel ticaret açısından kritik
Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olarak biliniyor.
Savaş öncesinde uluslararası ticari gemilerin normal şekilde kullandığı güzergâh, çatışmaların başlamasının ardından güvenlik riskleri nedeniyle büyük ölçüde aksadı.
İran ile ABD arasındaki çatışmanın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması da bölgedeki belirsizliği artırıyor.
ABD: 82 ticari geminin rotası değiştirildi
Bölgedeki denizcilik krizinin bir diğer boyutunu ise ABD’nin askeri operasyonları oluşturuyor.
ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetlerinden sorumlu komutanlık olan CENTCOM, yürütülen abluka kapsamında şu ana kadar 82 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, üç geminin kullanılamaz hale getirildiğini ve iki gemiye el konulduğunu açıkladı.
İran silahlı kuvvetlerinin tehdit ve saldırılar yoluyla denizcilik şirketlerini belirli güzergâhları kullanmaya zorladığı öne sürülürken, ABD yönetimi de Tahran’ın ekonomik kaynaklarını sınırlandırmak amacıyla İran limanlarına yönelik deniz operasyonlarını sürdürüyor.
Trump’ın “Hürmüz açık” açıklaması tartışma yarattı
ABD Başkanı Donald Trump kısa süre önce Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlendiğini, tamamen açık olduğunu ve “yüzde 100” ABD kontrolünde bulunduğunu savundu.
Ancak bazı güvenlik ve savunma uzmanları bu değerlendirmeye itiraz etti.
İsrailli ulusal güvenlik ve istihbarat uzmanı Danny Citrinowicz, boğazdan sınırlı sayıda tankerin gece saatlerinde, transponderleri kapalı şekilde ve ABD askeri koruması altında geçmesinin, savaş öncesindeki normal deniz trafiğinin yeniden sağlandığı anlamına gelmediğini belirtti.
Denizcilik sektöründe belirsizlik sürüyor
Yaklaşık 400 geminin Körfez’de mahsur kalması, bölgedeki savaşın yalnızca askeri ve siyasi sonuçlar doğurmadığını, küresel deniz ticareti üzerinde de ciddi baskı oluşturduğunu gösteriyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli geçişin yeniden sağlanamaması halinde, tanker taşımacılığı başta olmak üzere enerji sevkiyatlarında ve küresel tedarik zincirlerinde yeni aksaklıkların yaşanabileceği değerlendiriliyor.
