Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda (YKS) kapılar kapandıktan sonra sınav merkezlerine gelen adayların içeri alınmaması bu yıl da tartışma konusu oldu. Sosyal medyada gündem olan görüntülerin ardından Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), kamuoyunda “15 dakika kuralı” olarak bilinen uygulamaya ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı.
Kurum, sınava geç kalan adayların içeri alınmamasının bir ceza olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, uygulamanın sınav güvenliği ve adaletinin korunması açısından zorunlu olduğunu vurguladı.
ÖSYM: Bu bir ceza değil, bireysel sorumluluk
ÖSYM tarafından yapılan değerlendirmede, milyonlarca adayın katıldığı merkezi sınavlarda kuralların istisnasız uygulanmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi.
Açıklamada, sınava kabul edilmeyen adayların durumunun kurumsal bir yaptırım değil, bireysel sorumluluğun sonucu olduğu belirtilerek, “Kuralların kişiye göre esnetilmesi sınav düzenini bozabilir ve ciddi güvenlik sorunlarına yol açabilir” görüşüne yer verildi.
KDK’nın önerisine neden sıcak bakılmıyor?
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), geçmiş yıllarda yaptığı değerlendirmede sınava geç kalan adayların yedek salonlarda veya farklı sınıflarda sınava alınabilmesini tavsiye etmişti.
Ancak ÖSYM, bu uygulamanın sınav güvenliğini tehlikeye atabileceğini belirterek öneriye karşı çıkıyor. Kuruma göre, farklı salon uygulaması hem teknik hem de güvenlik açısından önemli riskler barındırıyor.
ÖSYM 6 gerekçeyle açıkladı
Kurum, 15 dakika kuralının neden değiştirilmediğini altı temel başlık altında sıraladı:
1. Cevap kağıtları kişiye özel hazırlanıyor
Her aday için fotoğraflı ve kişiye özel cevap kağıdı basılıyor. Adayın farklı bir salona yönlendirilmesi evrak eşleşmesinde sorun oluşturabiliyor.
2. Güvenlik riskleri oluşabilir
Geç kalan adaylara istisna uygulanması, kimlik doğrulama süreçlerinde zafiyet oluşturabilir ve başkası yerine sınava girme girişimlerine kapı aralayabilir.
3. Organize kopya ihtimali artabilir
ÖSYM, geç kalan adaylar için ayrı salon oluşturulmasının kötü niyetli kişilerin bilinçli şekilde aynı ortamda bulunmasına neden olabileceğini değerlendiriyor.
4. Telafi sınavı adaleti zedeler
Ayrı bir sınav yapılması durumunda soru zorluklarının tamamen eşitlenmesinin mümkün olmayacağı ve sıralama sisteminin zarar görebileceği belirtiliyor.
5. Zamanında gelen adaylar açısından haksızlık oluşabilir
Kurallara uyan adayların emeklerinin korunması gerektiğini savunan kurum, geç kalanlara tanınacak esnekliğin adalet algısını olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.
6. Kuralların esnetilmesi sistemi zorlayabilir
ÖSYM’ye göre milyonlarca kişinin katıldığı bir organizasyonda küçük görünen istisnalar bile ciddi organizasyon sorunlarına ve karmaşaya neden olabilir.
15 dakika kuralı tam olarak ne anlama geliyor?
Kamuoyunda “15 dakika kuralı” olarak bilinen uygulama kapsamında sınav binalarının giriş kapıları, sınav başlangıç saatinden tam 15 dakika önce kapatılıyor. Bu sürenin ardından gelen adaylar, mazeretleri ne olursa olsun sınav binasına alınmıyor.
ÖSYM, uygulamanın temel amacının sınav güvenliğini sağlamak, adaylar arasında eşitliği korumak ve merkezi sınav sisteminin sağlıklı şekilde yürütülmesini temin etmek olduğunu belirtiyor.
