Avrupa Komisyonu, 2028-2034 yılları arasında uzun vadeli AB bütçesini toplam 2 trilyon avroya (2,3 trilyon dolar) çıkarmayı planladığını AB Bütçe Komiseri Piotr Serafin, Çarşamba günü Brüksel’deki Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı açıklamada söyledi.
DIŞ HABERLER MERKEZİ
Bu rakam, 2021-2027 yıllarını kapsayan mevcut yedi yıllık dönem için öngörülen miktardan yaklaşık 700 milyar avro daha fazla.
Savunmaya ayrılan fonların beş kat artırılacağını belirten Serafin, 27 üyeli blokta güvenliğin önümüzdeki yıllardaki temel önceliklerden biri olacağını söyledi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, önerilen bütçenin “Avrupa’nın zorluklarını ele aldığını” ve “bağımsızlığımızı güçlendirdiğini” söyledi.
Çok yıllık mali çerçeve olarak adlandırılan bloğun bütçesi, Avrupa Birliği’nin önümüzdeki yıllara ilişkin politika önceliklerini ve farklı alanlara ne kadar para tahsis edileceğini açıklıyor.
Komisyon, savunma ve rekabetle ilgili harcamalara daha fazla odaklanarak, yeni gelir kaynakları ekleyerek ve finansman kriterlerini değiştirerek trilyon avroluk bütçeyi yeniden düzenlemeyi hedefliyor.
Önerinin Avrupa Parlamentosu ve AB üye ülkeleri tarafından görüşülmesi ve değiştirilmesi bekleniyor. Müzakerelerin uzun ve çekişmeli geçmesi bekleniyor.
Uzun vadeli çerçeve, ayrıntılı harcamaları içeren yıllık bütçelerle takip edilir.
Ek gelir mi?
Uzun vadeli AB bütçesinin büyük bir kısmı, üye devletlerin katkılarıyla finanse edilmekte ve her devlet gayri safi milli gelirinin belirli bir yüzdesini ödemektedir. AB’nin en güçlü ekonomisine sahip ülkesi olan Almanya, genellikle mevcut fonların dörtte birinden biraz daha azını karşılamaktadır.
Şu ana kadar ek kaynaklar çoğunlukla gümrük gelirlerinden ve Brüksel’e aktarılan plastik vergisinden oluşuyordu.
Ancak önerilen bütçe artışının bir kısmı, komisyonun yıllık 58,5 milyar avro daha harekete geçirmeyi hedeflemesiyle ek gelir için yeni kaynaklar yoluyla finanse edilebilir.
AB yürütme organı, yıllık cirosu 100 milyon avronun üzerinde olan büyük şirketlere vergi uygulanmasını, geri dönüşüm için toplanmayan e-atıklara vergi uygulanmasını ve ulusal tütün vergilerinden elde edilen gelirin bir kısmının Brüksel’e aktarılmasını öneriyor.
Farklı ihtiyaç ve çıkarları uzlaştırmak için ek kaynaklara ihtiyaç duyulur.
Rusya’nın yayılmacı emelleri nedeniyle güvenlik ve savunmaya daha fazla para harcanması gerekirken, üye devletler yüksek seviyelerde ulusal borçla karşı karşıya. Mevcut AB bütçesinden en çok yararlanan çiftçiler, olası kesintiler konusunda öfkeli. Bu arada, AB’nin Covid-19 kurtarma fonundan alınan kredilerin geri ödenmesi gerekiyor.
Daha fazla esneklik
Tarım, balıkçılık ve kırsal kalkınmaya yönelik farklı sübvansiyon programları şu anda AB bütçesinin yaklaşık yarısını oluşturuyor.
Komisyon, bu sistemden uzaklaşmayı, fonları yeniden gruplandırmayı ve kaynakları üye devletler tarafından sunulan ulusal yatırım ve reform planlarına göre yapılandırmayı hedefliyor.
Komisyon ayrıca, hızla gelişen küresel ortamda harekete geçebilmek ve tepki verebilmek için fonların tahsisinde daha fazla esneklik sağlamayı hedefliyor.
Avrupa Parlamentosu ve bölgesel yetkililer daha önce, fonların yeniden gruplandırılmasının şeffaflık eksikliğine yol açabileceği ve parlamento hesap verebilirliğini zayıflatabileceği endişesiyle planı eleştirmişti.
Komisyon Başkanı von der Leyen, bütçenin yaklaşık yarısının üye ülkelere, örneğin tarım ve kırsal kalkınma alanlarında kullanılmak üzere tahsis edileceğini söyledi.
Tarım ve uyumun AB bütçesinin merkezinde yer almaya devam ettiğini vurguladı.
AB Başkanı’na göre, rekabet gücünü artırmaya yönelik bir fon için 400 milyar avrodan fazla kaynak ayrılacak. Von der Leyen, yalnızca savunma ve uzay sektörünün mevcut tutarın beş katı olan 131 milyar avro alacağını söyledi.
AB’nin Ufuk araştırma fonlama programı ve Erasmus+ eğitim programı gibi alanlara da ek fon sağlanması planlanıyor.
Komisyon, devam eden yardımlara ek olarak Ukrayna’ya 100 milyar avroluk destek sağlamayı planlıyor.
Komisyon, 2028’de başlaması planlanan Covid-19 kurtarma fonundan sağlanan kredilerin geri ödemesi için mevcut fiyatlarla yılda yaklaşık 24 milyar avro ayrıldığını, bunun da gelecek bütçede toplam 168 milyar avro maliyet anlamına geleceğini belirtti.
Uzun vadeli AB bütçesinin büyük bir kısmı, üye devletlerin katkılarıyla finanse edilmekte ve her devlet gayri safi milli gelirinin belirli bir yüzdesini ödemektedir. Şimdiye kadarki ek kaynaklar, çoğunlukla gümrük gelirlerinden ve Brüksel’e aktarılan plastik vergisinden elde edilen gelirlerden oluşmaktadır.
