Bulgaristan, Perşembe günü Avrupa Birliği liderlerinden 1 Ocak 2026’dan itibaren avro ortak para birimini kullanmaya başlama onayı aldı.
DIŞ HABERLER MERKEZİ
Brüksel’de düzenlenen AB zirvesinde bir araya gelen liderler, Avrupa Komisyonu’nun Bulgaristan’ın avro bölgesinin 21. üyesi olmasına olanak tanıyan önerisini onayladı.
Balkan ülkesi 2007’den beri AB üyesi ve Hırvatistan’ın 2023’te ortak para birimini kullanmaya başlamasının ardından avroyu benimseyen ilk ülke olacak.
Avro bölgesinin bir üyesi olmak ticaret yapmayı ve seyahat etmeyi kolaylaştırır. İş yapan veya yatırım yapmak isteyen kişiler artık döviz kurları konusunda endişelenmek zorunda kalmayacak. Turistler de bundan faydalanır çünkü artık genellikle ücretlerle ilişkilendirilen yerel para birimini edinmek zorunda kalmazlar.
AB maliye bakanlarının gerekli yasal değişiklikleri yapabilmesi ve Bulgarların avro madeni paraları ve banknotlarıyla ödeme yapabilmesi için Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Merkez Bankası’na (ECB) hala danışılması gerekiyor. Ancak bu adımlar formalite olarak kabul ediliyor.
AB anlaşmalarına göre Danimarka dışındaki tüm üye ülkeler, gereklilikleri yerine getirdikleri anda ortak para birimine geçmekle yükümlüdür.
Belirli kriterlerin karşılanması gerekir
AB’nin en yoksul ülkelerinden biri olan Bulgaristan, geçen yıl kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) açısından ölçüldüğünde, 27 üyeli grubun en altında yer alıyor; ancak büyüme oranları diğer yerlere göre daha yüksekti.
Bulgaristan, ulusal para birimi Leva’yı 2024 yılı başında Euro ile değiştirmeyi planlamıştı ancak ortak para birimini benimsemek için gereken sıkı kriterleri karşılayamadı.
O dönemde enflasyon oranının %9,5 gibi oldukça yüksek bir seviyede olması nedeniyle katılım ertelenmişti.
Nispeten düşük ve istikrarlı enflasyon oranlarının yanı sıra fiyat istikrarı, sağlam kamu maliyesi ve istikrarlı döviz kuru da kriterler arasında yer alıyor.
Avrupa Merkez Bankası ve Avrupa Komisyonu, euro katılım adayı ülkelerin sözde uyum kriterlerine ilişkin kaydettikleri ilerlemeyi düzenli olarak gözden geçiriyor.
Komisyon yakın zamanda Bulgaristan’da cari yılda yüzde 3,6, 2026’da ise yüzde 1,8’lik bir enflasyon oranının beklendiğini açıklayarak Sofya için olumlu bir değerlendirmede bulundu.
Bulgaristan’da avro karşıtı protestolar
Bulgaristan’da avronun tedavüle girmesi şiddetli protestolarla karşılandı.
Şubat ayında milliyetçiler Sofya’daki AB temsilciliğinin girişinin önünde ateş yaktılar ve binanın cam cephesine kırmızı boya döktüler. Molotof kokteylleri ve yumurtalar atıldı.
Geçtiğimiz ay başkent Sofya ve diğer kentlerde Rus yanlısı ve milliyetçi partilerin destekçileri, avronun fiyatları artıracağı endişesiyle Leva’nın sabit tutulması çağrısında bulunarak gösteri düzenlediler.
Avro karşıtları, ortak para birimine geçiş için referandum yapılmasını isteyen referandumda 604 bin imza topladı ancak Bulgaristan Parlamentosu 2023 ve Mayıs 2025’te referandum talebini iki kez reddetti.
Bulgaristan halkı avro konusunda ikiye bölünmüş durumda.
Bulgaristan’daki Mjara Enstitüsü’nün mayıs ortasında gerçekleştirdiği kamuoyu yoklamasına göre, yetişkinlerin yarısından fazlası (%54,9) 2026 yılında AB’nin ortak para biriminin kullanılmasına karşı çıkarken, üçte biri (%34,4) gelecek yıl avro bölgesine katılımdan yana.
