Avrupa Birliği liderleri, savaştan zarar gören Ukrayna’ya destek ve Ortadoğu’daki çatışmalar da dahil olmak üzere bloğun en acil sorunlarını görüşmek üzere perşembe günü Brüksel’de bir araya geliyor.
Ukrayna konusunda liderlerin, Rusya’ya uygulanan mevcut AB yaptırımlarının uzatılması ve ek kısıtlayıcı önlemlerin alınması konularını görüşmeleri bekleniyor.
Toplantıya katılan Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, “18. yaptırım paketini uygulamamız gerekiyor” dedi.
Nausėda, Rusya’nın enerji ve bankacılık sektörünü hedef alan yeni önlemlerin “iyi ve güçlü” olduğunu ancak bunların muafiyet veya istisnalar olmaksızın onaylanmasının önemli olduğunu söyledi.
Macaristan ve Slovakya zirve öncesinde yeni önlemlere karşı çıktı.
Liderlerin Brüksel’deki toplantıda Moskova’ya yönelik yeni yaptırımları kabul edip edemeyecekleri, 27 AB ülkesinin tamamının bu kararı destekleyip desteklemeyeceğine bağlı.
AB ülkelerinin çoğu Kiev’i kararlılıkla desteklerken, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Rusya’ya yönelik yaptırımlara, Ukrayna’ya askeri destek verilmesine ve Kiev’in AB üyeliğine giden yola defalarca karşı çıktı; bunların hepsi oybirliği gerektiren kararlar.
Nausėda, Ukrayna’nın “çok çaba sarf etmesine ve reformları uygulamada oldukça başarılı olmasına” rağmen katılım sürecinde ilerleyemediği için üzüntü duyduğunu dile getirdi.
“Hiçbir ülke mutabakat aracını kötüye kullanamaz” dedi.
Orbán Brüksel’de yaptığı konuşmada, “Ukrayna’yı Avrupa Birliği’ne entegre edersek, savaşı da entegre etmiş oluruz” dedi.
“Savaş halinde olan ve bize yakın tehlike arz eden bir ülkeyle aynı toplumda birlikte olmak istemeyiz” diye vurguladı.
Estonya Başbakanı Kristen Michal, anlaşmazlıkların bir zayıflık olmadığını söyleyerek bu anlaşmazlıkları küçümsemeye çalıştı.
Michal, “Bu, herkesin kendi görüşüne sahip olduğu anlamına geliyor” dedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin perşembe günü ilerleyen saatlerde AB liderleriyle video bağlantısıyla bir araya gelmesi bekleniyor.
AB ülkeleri Gazze raporu konusunda bölündü
AB liderlerinin ayrıca İsrail-İran çatışması, Gazze’deki savaş ve bloğun İsrail ile ilişkilerini ele alması bekleniyor.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, İsrail ve İran arasındaki çatışmaya ilişkin toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, “Tüm tarafları uluslararası hukuka ve nükleer güvenliğe karşı itidal ve saygı göstermeye çağırıyorum.” dedi.
“Diplomasi, Orta Doğu bölgesine barış ve güvenlik getirmenin tek yolu olmaya devam ediyor. Çok fazla sivil bir kez daha daha fazla tırmanışın kurbanı olacak.”
Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden, “Gazze’deki durum insani açıdan, insani açıdan korkunç olmaya devam ediyor” dedi.
“Biz her zaman İsrail’in meşru müdafaa hakkının yanında olduk, ancak Filistin halkının haklı endişelerini de göz ardı edemeyiz” dedi.
“İnsanların yiyebileceği, yaşayabileceği bir ortama ihtiyacı var ve çocukların oynayabilmesi gerekiyor.”
AB’nin Gazze’deki duruma ilişkin iç incelemesi, üye ülkeler arasında İsrail’le nasıl başa çıkılacağı konusunda anlaşmazlığa yol açtı.
Raporda, İsrail’in 2000 yılında yürürlüğe giren AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın temel ilkelerine hâlâ uyup uymadığı sorgulanıyor.
Anlaşma, taraflar arasındaki ilişkilerin insan haklarına saygıya dayanmasını şart koşuyor. İncelemeye göre, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki davranışları -özellikle insani yardımlara yönelik kısıtlamalar- bu ilkelerle uyuşmuyor.
Frieden, “Filistinlilere, İsraillilerin ve bizim Avrupa’da sahip olduğumuz yaşama hakkını vermek için İsrail ile diyaloğa girmeliyiz” dedi.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise bu hafta başında rapor hakkında daha fazla resmi görüşme yapılmaması yönünde uyarıda bulundu.
Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Bu ortaklık anlaşmasına ihtiyacımız var ve bunu hiçbir şekilde sorgulamamalıyız” dedi.
Wadephul o dönem yaptığı açıklamada, “İsrail ile iyi ilişkilere ihtiyacımız var” demiş ve “İsrail, Ortadoğu’nun demokratik anayasal devletidir” demişti.
