Birleşmiş Milletler’in İran’a yönelik yaptırımlarının yeniden uygulanması, New York’taki Güvenlik Konseyi’nin yaptırımların askıya alınmasını uzatacak bir karar tasarısını reddetmesinin ardından Cuma günü daha da yaklaştı.
Custom Banner Ad
Özel Banner Reklam
2006-2010 yılları arasında ilk kez uygulanan ekonomik yaptırımların, Tahran ile son dakika anlaşması sağlanamadığı takdirde 28 Eylül’de yeniden yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Almanya, İngiltere ve Fransa, Ağustos ayı sonlarında İran’ı 2015’te imzalanan nükleer anlaşmayı ciddi şekilde ihlal etmekle suçlayarak “geri tepme” adı verilen yaptırım mekanizmasını devreye soktular.
Diğer ihlallerin yanı sıra, sivil amaçlar için gereken seviyelerin çok ötesinde uranyum zenginleştirmesi yapıldığını ileri sürüyorlar.
Beklendiği gibi, yaptırımların kaldırılmasını öngören taslak karar, 15 üyeli konseyde gereken dokuz oyu alamadı.
Üç Avrupa ülkesinin, yaptırımların yürürlüğe girmesini engelleyebilecek tavizleri İran ile müzakere etmek için önümüzdeki hafta sonuna kadar süreleri var. Ancak diplomatlar şu anda böyle bir sonucun olası olmadığını düşünüyor.
İran son dakika anlaşma girişiminde bulundu
İran, oylama öncesinde yeni bir öneri sundu. Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Perşembe günü geç saatlerde X gazetesinde yaptığı açıklamada, bir gün önce üç Avrupa ülkesine “makul ve uygulanabilir bir plan” sunduğunu ve bu planın “önümüzdeki günlerde gereksiz ve önlenebilir bir krizi önlemeyi” amaçladığını belirtti.
Araghchi, içeriği hakkında herhangi bir ayrıntı vermeden, “gerçek endişeleri gideren, karşılıklı yarar sağlayan, yaratıcı, adil ve dengeli bir teklif”ten bahsetti.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, Cenevre’de yaptığı açıklamada, BM yaptırımlarının yeniden uygulanması halinde Tahran’ın “stratejik kozlarını” oynayacağı tehdidinde bulundu.
Hatibzade basın toplantısında belirli bir plandan bahsetmese de, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’ndan çekilmeyi seçeneklerinden biri olarak gördüğünü açıkça belirtti. Anlaşma, nükleer silah sahibi olmayan ülkelerin nükleer silah edinmesini yasaklıyor ve nükleer güçleri silahsızlanmaya zorluyor.
Hatibzade, Avrupa devletlerinin geri çekilme mekanizmasıyla Ortadoğu’da gerginliği körüklediğini söyledi.
“Avrupalıların yaptıkları siyasi açıdan taraflı ve amaçlı, hukuken hukuka aykırı, uluslararası alanda gayrimeşru ve stratejik olarak da çok yanlıştır” dedi.
