Anlaşma, geçen yıl huzursuzluk yaşayan takımadaların bağımsız bir devlet olmasına ancak Fransız egemenliği altında kalmasına olanak tanıyor.
DIŞ HABERLER MERKEZİ
Fransa , geçen yıl tartışmalı seçim reformları nedeniyle bir huzursuzluk dalgasıyla sarsılan Güney Pasifik denizaşırı toprağı Yeni Kaledonya’nın yeni bir devlet ilan edileceği “tarihi” bir anlaşma duyurdu.
Cumartesi günü Paris’te Fransız hükümeti ile bölgenin bağımsızlığı tartışmasındaki her iki taraftaki gruplar arasında yapılan müzakerelerin ardından varılan 13 sayfalık anlaşma, kendi vatandaşlığına sahip bir “Yeni Kaledonya Devleti” kurulmasını öneriyor ancak birçok Yerli Kanak’ın istediği bağımsızlıktan uzak duruyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X’te yaptığı paylaşımda, “Cumhuriyet içinde Yeni Kaledonya Devleti: Bu, güvene dayalı bir bahis” ifadesini kullanarak, “ortak bir gelecek inşa etmek için saygı, istikrar ve… iyi niyetin” zamanının geldiğini söyledi.
Fransız Le Monde gazetesinin haberine göre, anlaşmaya göre Yeni Kaledonya dış politikasını doğrudan kontrol edecek, ancak savunma, para birimi, güvenlik ve adalet konularında ek egemenlik yetkilerinin devrini halk oylamasına sunabilecek ve bu da potansiyel olarak Birleşmiş Milletler’e üye olma yolunu açacak.
Mayıs 2024’te Paris’in, bölgede yaşayan binlerce yerli olmayan uzun süreli ikamet edenin eyalet seçimlerinde oy kullanmasına izin veren bir yasa teklifi sunmasının ardından huzursuzluk çıktı. Bu yasa, bu hakları kısıtlayan 1998 tarihli bir anlaşmayı zayıflattı.
Yaklaşık 300 bin nüfusa sahip bölgenin yüzde 40’ını oluşturan Kanaklar, bu hamlenin kendilerini kalıcı bir azınlık haline getireceğinden, nüfuzlarını azaltacağından ve bağımsızlık kazanma şanslarını yok edeceğinden endişe ediyor.
Fransa Denizaşırı Topraklar Bakanı Manuel Valls, 14 kişinin hayatını kaybettiği şiddetin ülkeye 2 milyar avroya (2,3 milyar dolar) mal olduğunu ve ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 10 azaldığını söyledi.
