Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği ile ABD arasında gümrük vergilerindeki artışlar nedeniyle yaşanan ticaret anlaşmazlığını çözmek için anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Trump, otomotiv sanayisi de dahil olmak üzere ithalatın büyük çoğunluğuna gümrük vergisi oranının yüzde 15 olacağını söyledi.
ABD Başkanı, AB’nin ABD’den 750 milyar dolar değerinde enerji satın almayı ve ABD’ye 600 milyar dolar daha yatırım yapmayı kabul edeceğini söyledi.
Enerji anlaşmasını anlaşmanın önemli bir bileşeni olarak nitelendiren Trump, çelik ve alüminyum ithalatına uygulanan gümrük vergilerinin %50 seviyesinde kalacağını söyledi.
Von der Leyen toplantının ardından yaptığı açıklamada, “Bugünkü anlaşma belirsiz zamanlarda kesinlik yaratıyor. Atlantik’in her iki yakasındaki vatandaşlar ve işletmeler için istikrar ve öngörülebilirlik sağlıyor.” dedi.
“AB ihracatının büyük çoğunluğu için tek bir %15 gümrük vergisi oranında istikrar sağladık,” dedi. “Bu oran, otomobiller, yarı iletkenler ve ilaçlar dahil olmak üzere çoğu sektörde geçerlidir.”
“Ayrıca bir dizi stratejik üründe sıfıra sıfır gümrük vergisi konusunda da anlaştık. Bunlara tüm uçak ve bileşen parçaları, bazı kimyasallar, bazı jenerik ürünler, yarı iletken ekipmanları, bazı tarım ürünleri, doğal kaynaklar ve kritik hammaddeler dahildir.”
Von der Leyen, Trump’ın ABD başkanlığının sonuna kadar yıllık 250 milyar dolarlık enerji alım hacmine sahip olacağını ve Rusya’nın kalan fosil yakıt ithalatının yerini almasını amaçladığını söyledi.
Görüşmelerin bir anlaşmayla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı büyük bir merakla bekleniyordu. Trump, Avrupa Birliği’ni 1 Ağustos’tan itibaren Avrupa ithalatına %30 gümrük vergisi uygulamakla tehdit etmişti.
Von der Leyen, aylarca süren müzakereler hakkında, “Zorluydu ama sonunda başarılı olduğumuz için iyi ve tatmin edici” dedi.
Anlaşma, Trump’ın 27 üyeli bloktan yapılan ithalata, iddia edilen ticaret dengesizlikleri nedeniyle yüksek ithalat vergileri uygulama ve üreticilere üretimi ABD’ye taşımaları için baskı yapma tehdidinde bulunmasının ardından, daha da yüksek gümrük vergilerinden kaçınmayı amaçlıyor. Ayrıca, gümrük vergisi gelirlerinin, büyük vergi indirimi planlarını en azından kısmen finanse etmesi amaçlanıyor.
Anlaşmayı AB üyesi ülkeler adına müzakere eden komisyon, tarifeleri haksız buluyor ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarıyla uyumluluğundan şüphe ediyor.
AB ülkeleri uzlaşma için baskı yapıyor
Berlin de dahil olmak üzere birçok başkent, anlaşmazlığın tırmanmasını ve daha da yüksek gümrük vergilerinden kaçınılmasını önlemek için Washington’la bir uzlaşmaya varılması yönünde baskı yapıyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz daha önce yaptığı açıklamada, “Amacımız, ABD ile ticareti kolaylaştıracak ve tarifeleri tekrar düşürecek bir çözüme hızla ulaşmaktır ve öyle kalacaktır” demişti.
Almanya’nın büyük otomotiv sektörleri ile çelik ve alüminyum sanayileri gümrük vergilerindeki artışlardan etkilendi.
Avrupa, ABD ile ticarete yalnızca ekonomik olarak bağımlı değil, aynı zamanda Washington’ın askeri yeteneklerine de büyük ölçüde bağımlı.
ABD ile müzakereler, ticaret anlaşmazlığının tırmanması halinde Trump’ın Washington’ın Avrupalı NATO müttefiklerine yardım etme taahhüdünü tekrar sorgulayabileceği endişesiyle bir ölçüde gölgede kaldı. Rusya’nın oluşturduğu tehdit göz önüne alındığında, bu durum doğu AB ülkelerinde büyük bir risk olarak görülüyordu.
AB misilleme tarifeleriyle tehdit etti
Müzakere yoluyla çözüm arayışına rağmen AB, ABD ile görüşmelerin başarısız olması durumunda toplam ticaret hacmi 93 milyar avro (109 milyar dolar) olan mallara misilleme tarifeleri uygulamaya hazırdı.
Listelenen ürünler arasında motosiklet, sığır eti, viski ve narenciye gibi sanayi ve tarım ürünleri yer aldı.
Ayrıca, 4,4 milyar avro değerindeki bazı ürünlere yönelik AB ihracat kısıtlamaları da değerlendirildi. Bunlar arasında, ABD şirketlerinin ithal etmeye istekli olduğu çelik hurdası ve kimyasal ürünler de yer alıyordu.
